CÎHAN

Hemû Nûçe

• Welatên Ereb ji bo 'NATO’ya Ereb’ dicivin 

  Serfermandarên Giştî yên welatên Yekîtiya Ereban roja Çarşemê li Misrê tên gel hev, wê avakirina hêzeke leşkerî ya hevpar nîqaş bikin.
• YE bang li Tirkiyeyê kir ku Mereşê radestî vîna NY bike 

  Komîteya Herêman a Yekîtiya Ewropayê (YE) bang li Tirkiyeyê kir ku leşkerên xwe ji Qibrisê vekişîne û Mereşê dewrî vîna Neteweyên Yekbûyî (NY) bike.
• Li welatên Ereb şer û pevçûn: Yek ji sê ciwanan bêkar e 

  Ji ber pevçûn û şerê navxweyî yên li Rojhilata Navîn û welatên Afrîkaya Bakur, hejmara ciwanên bêkar bi 2 mîlyonan zêde bû. Rêjeya bêkariya giştî ya li welatên Ereb, bi sê qatan ji nîvekê cîhanê zêdetir e.
• Unicef'ê der heqê rewşa li Yemenê de hişyarî da 

  Li Yemenê şerê di navbera Hûsiyan, yekîneyên hikûmetê û El Qaîdeyê de, herî zêde bandorê li zarokan û ciwanan dike.
• Drama penaberên li Derya Spî: Mare Nostrum û pevçûnan mirin zêde kirin 

  Li Derya Spî drama penaberan bi dawî nabe. Di hefteya dawî de herî kêm hezar û 100 penaberî jiyana xwe ji dest dan. Hikûmeta Îtalyayê îdîa kir ku ew li hemberî hatina penaberan ‘bêçare’ ne.
• Karesata koçberan: Bi sedan kes fetisîn 

  Keştiya ji 700 koçberên qaçax ku ji Afrîkayê diçû Ewropayê, duh bi şev dema hewl dida ji Lîbyayê xwe bigihîne Îtalyayê binav bû.
• Nifûsa Japonyayê her kêm dibe 

  Di nava welatên pêşketî de ya ku herî zêde bi pirsgirêka kêmbûna nifûsê re rû bi rû ye Japonya ye. Nifûsa vî welatî daket asta herî kêm a 15 salên dawî. Li gorî hejmarên dawî, nifûsa Japonyayê ev 4 sal in kêm dibe.
• Bulgarîstan li hember penaberan polîtîka tund kir 

  Bulgarîstan, li hember penaberên hewl didin di ser Tirkiyeyê re derbasî welatênYekîtiya Ewropayê bibin, polîtîkayên tund kir dewrê.
• Girtina kuna Ozonê wê bi salan bidome 

  Zanyarê Îngîlîz Jon Shanklîn ê berî niha bi 30 salî kuna di tebeqeya ozonê de keşf kir, diyar kir ku li ser Antarktikayê girtina kuna ozonê wê demeke dirêj bigire.
• Yewnanîstan berê xwe da Rûsya 

  Li gor nûçeyên di medyaya Elman û Yewnan de, Rûsya ji bo xeta boriyan a di Yewnanîstanê re derbas bibe bi rêveberiya Atîna re peymanek bi mîlyar Euroyan îmze kir.
• Li bakurê Qibrisê hilbijartinên serokkomariyê 

  Li bakurê Qibrisê hilbijartinên ji bo serokkomarê nû îro li gor saeta herêmî 08.00’an destpê kir.
• Gelo Pûtîn wê Komarên Gel ên Donbassê nas bike? 

  Herêmên rojhilatê Ûkraynayê ku tevî agirbestê jî çareseriyek jê re nehatiye dîtin, dibe ku ji aliyê Rûsyayê ve bên naskirin. Hin gotinên Serokdewlet Pûtîn weke ku serxwebûna herêma Donbassê wê were erêkirin, hatin şîrovekirin.
• Li dijî TTIP'ê bi deh hezaran kes daketin kolanan 

  Li dijî Peymana Hevpariya Razemenî û Bazirganiya Transatlantîk (TTIP) a di navbera Yekîtiya Ewropa (YE) û Dewletên Yekbûyî yên Amerîka (DYA) de muzakereya wê tê kirin, nerazîbûna li welatên Ewropayê mezin dibe.
• Li Afganîstanê êrîşa xwekujî: 33 mirî 

  Li bajarê Celalabad ê Afganîstanê li hember bankayeke ku wezîfedarên gelemperiyê û leşker meaşên xwe jê digirin êrîşeke xwekujî pêk hat, herî kêm 33 kesan jiyana xwe ji dest da.
• Adar bû meha herî germ 

  Ji bo civîna wê li hember germahiya gerdûnî tedbîr bên girtin, ku çav li meha Kanûnê ne, germahiya erdê dîsa rekor şikand. Meha Adarê ji 1880’an heta niha wek meha herî germ hat tespîtkirin.
• Di anketa tacîzê ya Parîsê de şok 

  Li gor lêkolîneke raya giştî ya li paytexta Fransa Parîsê pêk hat, di tevayî wesayîtên veguhestinê yên bajêr de jin herî kêm carekê hatine tacîzkirin.
• Li Brezîlyayê di golekê de 30 ton masî mirin 

  Li Brezîlyayê li bajarê Rîo de Jeneîro ku wê Lîstikên Olîmpiyata 2016’an lê pêk bê, li gola Freîtas bi hezaran masiyên mirî li peravê xistin, têkildarî bûyerê de lêpirsîn hat destpêkirin.
• Di trênên qirkirinê de li dijî şîrketa Fransî doz 

  Li şîrketa Fransî SNCF ya di dema Duyemîn Şerê Cîhanê de bi deh hezaran Yahûdî bi trênan kom kirin û birin kampên berhevkirinê, dozek nû hat vekirin.
• Arjantîn ji bo petrolên Falkland têkoşîna hiqûqê da destpêkirin 

  Arjantîn der barê 3 şîrketên Îngîlîz û 2 şîrketên DYA’yî yên li peravên Giravên Falkland li petrolê digerin doz vekir. Giravên Falkland di bin serweriya Îngîltere de ne.
• Li DYA polîs ji her 100 cinayetan ji yekê tê darizandin 

  Li DYA ku polîs bi kuştinên bêdaraz timî di rojevê de ye, li gor lêkolîna hatiye kirin polîs ji her 100 cinayetên tevlî bûye ji yekê tê darizandin.
• FARC: Ne êrîş bû, parastina rewa bû 

  Li Kolombiyayê, der barê pevçûna rê li ber mirina 11 leşkeran û hejîna pêvajoya aştiyê vekir de FARC'ê daxuyaniyek da û diyar kir ku bûyera li Caûca di encama parastina rewa ya yekîneyên gerîla de rû daye.
• Ji ber harîtiyê her sal 59 hezar mirov dimirin 

  Li gorî lêkolîneke ku yekemcar li gelemperiya cîhanê hat meşandin, nexweşiya harîtiyê li cîhanê salane rê li ber mirina 59 hezar kesî vedike. Hema hema temamiya nexweşiyê bi gzkirina kûçikê har, belav dibe.
• Ji bo têkoşîna li dijî Ebola pêwîstî bi 1.7 mîlyar Dolarî heye 

  Saziya alîkariya însanî ya li qada navneteweyî dixebite Oxfam da xuyakirin ku ji bo başkirina sîstema tenduristiyê û binesaziya welatên li hemberî şewba Ebola têdikoş in, pêwîstî bi 1.7 mîlar Dolarî heye.
• Schaueble hewl dide 'zexta reforman' li Fransayê bike 

  Yek ji navê herî girîng ê ku di bin navê 'reforman' de polîtîkayên kêmkirina lêçûnan li ser welatên endamên YE yên di krîza aboriyê de ne ferz dike Wezîrê Maliyeyê yê Elman Wolfgang Schaeuble, gelo niha berê xwe dide Fransayê?
• Di nava penaberên li Derya Spî de îdîaya komkujiya olî 

  Tevî dramên penaberiyê yên li Derya Spî hat îdîakirin ku şerên olî jî rû dane.