CÎHAN

Hemû Nûçe

• Obama wê bi Barzanî re rûne 

  Serokê Herêma Federal a Kurdistanê Mesut Barzanî, hefteya pêşiya me wê ji aliyê Serokê DYA Barack Obama ve li Qesra Spî bê qebûlkirin.
• Li Nepalê hejmara miriyan 6.200’î derbas kir, 14 hezar birîndar hene 

  Di erdheja mezin a li Nepalê pêk hat hejmara kesên jiyana xwe ji dest dane 6.200’î derbas kir.
• Kanada sûcdariyên giran ên zayendî yên di nava artêşê de qebûl kir 

  Artêşa Kanadayê ku bi êrîşên zayendî yên li dijî leşkerên jin û hevzayendan di rojevê de ye, qebûl kir ku 'pirsgirêka êrîşê û tacîza zayendî ya bê nîqaş' heye.
• Îxracata çekan a Fransayê wê bi Rojhilata Navîn re bigihêje armanca xwe 

  Fransa ku li Rojhilata Navîn bi desteka xwe ya ji polîtîkayên Qatar-Siûdî re balê dikşîne ser xwe, 'berhem'ên polîtîkayên xwe yên salên dawî berhev dike û piştî DYA hewl dide bibe mezintirîn welatê çekan difiroşe.
• Adresa çekên DAIŞ’ê yên li Kobanê hat tespîtkirin 

  Pisporên rêxistina civaka sîvîl a bi navê “Conflict Armament Research” a navenda wê Londra, çû Kobanê çekên ku YPG’ê ji destê çeteyên DAIŞ’ê derxistin lêkolîn kir.
• Dibe ku teqînên Volkanan dawiya mirovatiyê bîne! 

  Lêkolînerên Weqfa Zanistê ya Ewropa, îdîa kir dibe ku şaristanî ji ber teqînên volkanîk tine bibe.
• Zanyaran raza çêbûna Heyvê aşkera kirin 

  Li gorî zanyaran beriya 4,5 milyar sal gerestêrka bi navê Théia li cîhanê ketiye û di encama lihevketina her du gerestrêkan de, peyka cîhanê heyv çêbûye.
• Li Nepalê bîlanço giran dibe, mucîze jî rû didin 

  Li Nepalê hejmara mirovên di erdheja 25'ê Nîsanê de jiyana xwe ji dest dan gihîşt 5 hezar 500'î. Zarokekî 15 salî jî ji binê xirbeyan hat derxistin.
• Li Srî Lankayê erkên Serokkomar hatin bisînorkirin 

  Parlamenta Srî Lankaye, erkên Serokkkomarê xwe bisînor kir. Parlamentê, dema wezîfeyê ya du serdeman, ku Serokkomarê berê Mahînda Rajapaksa rakiribû, ji nû ve weke dema herî zêde ya wezîfeyê destnîşan kir.
• Îstîxbarata Elman li ser navê NSA Fransayî şopand 

  Skandalên li ser guhdarîkirin û şopandina navneteweyî ji aliyê servîsa îstîxbaratê ya Amerîka NSA bi rêya îstîxbarata Elman, mezin dibin.
• Ji leşkerên Fransayê îstîsmara zayendî ya zarokên Afrîkayî 

  Li leşkerên Fransayê yên bi ewlekariya Komara Afrîka Navîn hatine wezîfedarkirin, sûcdariyên giran tê kirin. Li gorî îdîayan, di serî de leşkerên Fransayê leşkerên di nva hêza navneteweyî de cih digirin tacîz û tecawizî zarokan kirine.
• DAIŞ’ê du rojnamevanên Tûnisî qetil kir 

  Rêxistina çete ya dij mirovahiyê DAIŞ, rojnamevanan jî bi hovane qetil dike. Du Rojnamevanên Tûnisî ku ji Lîbyayê hatin revandin, ji aliyê çeteyên DAIŞ’ê ve hatin înfazkirin.
• Li Qibrisê vegera li pêvajoya çareseriyê 

  Serokkomarê nû yê Bakurê Qibrisê Mûstafa Akinci û Serokkomarê Komara Qibrisê Nîkos Anastasîadîs, wê hevdîtina xwe ya destpêkê roja Şemiyê pêk bînin.
• Li Brezîlyayê hezaz 14 kes mirin 

  Li bajarê Salvador ê li bakurêrojhilatê Brezîlya ji ber barana zêde hezaz pêk hat. Herî kem 14 kesan jiyana xwe ji dest da.
• Li Yemenê bombardûman û pevçûn didomin 

  Êrîşên Koalîsyona Ereb a di pêşengiya Siûdî Erebîstanê de yên li hember Yemenê ketin merheleya duyemîn. Bombardûman û pevçûn didomin. Ligel vê krîza mirovî jî zêde dibe.
• Bîlançoya Nepalê zêde dibe, gel bi hêrs e 

  5 roj li ser erdheja bi pileya 7,9 a Nepalê der bas bû. Li aliyekî ku xebatên rizgarkirinê didomin bîlanço her diçe zêdetir dibe. Gel bi hêrs e.
• Li Îranê di nav du hefteyan de 115 kes hatin darvekirin 

  Hat îdîakirin ku rejîma Îranê di nav du hefteyan de herî kêm 115 darve kiriye.
• Rûsya razemendiyên mezin ên leşkerî dike 

  Rûsya ku bi welatên rojavayî re di nava krîzê de ye, ji bo nûjenkirina artêşê razemendiyên mezin dike. Hat îdîakirin ku Rûsya wê heta sala 2020'î bi 19 trîlyon Rûble maşîn û alavên leşkerî bikire.
• SOHR: DAIŞ'ê li Sûriyeyê herî kêm 2 hezar 154 kes îdam kir 

  Hat ragihandin ku çeteyên DAIŞ'ê yên di Hezîrana par de qaşo 'xîlafet' îlan kir, li Sûriyeyê li derveyî pevçûnan zêdeyî 2 hezar kes îdam kirine.
• NY: Polîtîkayên teserûfê zerarê didin jinan 

  Rêxistina Jinan a Neteweyên Yekbûyî, di rapora xwe ya ku li 7 bajarên cîhanê weşandiye de, diyar kir ku polîtîkayên teserûfê zerarê didin cihê kar ê jinan û teşwîqkirinê.
• Li Endonezyayê îdamên bi nîqaş 

  Li Endonezyayê, îdamên bazirganên narkotîkê ku bi rojane di rojeva raya giştî ya cîhanê de ye, bicih tê anîn. 7 jê biyanî 8 kes duh bi şev bi gulereşandinê hatin îdamkirin.
• Bîlançoya êrîşên li Nîjerê: 230 mirî 

  Li dijî çeteyên Boko Haram ku gefê li Rojavayê Afrîkayê dixwe, gelek welat têdikoş in. Di pevçûna roja Şemiyê ya di navbera artêşa Nîjer û çeteyan de, bi dehan sivîl jî di nav de 230 kesî jiyana xwe ji dest dan.
• Ji bo bîranîna koçberên li Derya Spî mirin li ber PE çalakiya protesto 

  Li ber avahiya Parlamenta Ewropayê (PE), ji bo bîranîna koçber û penaberên ketin nava lepên bazirganên mirovan û li Derya Spî fetisîn, çalakiya protestoyî hat lidarxistin.
• NATO hêza mudaxeleya bilez zêde dike 

  Tifaqa Atlantîk NATO ya li gelek deverên cîhanê şerên aşkera û veşartî bi rê ve dibe, wê efektên hêzên mudaxeleya bilez zêde bike.
• Ji UNESCO banga parastina mîrasên dîrokî 

  Rêxistina Perwerde, Zanîst û Çandê ya Neteweyên Yekbûyî (UNESCO) bang li Konseya Ewlekariyê ya NY’yê kir ku parastina mîrasên dîrokî bixe nava peywirên parastina aştiyê.