CÎHAN

Hemû Nûçe

• Ji artêşa Kolombiya operasyon 

  Li Kolombiyayê tevî agirbestê û hevdîtinên aştiyê jî ji ber operasyona leşkerî ya li navenda welêt şer rû da. Hat ragihandin ku di şer de 3 gerîlayên FARC û leşkerek mirine.
• Li Fasê li dijî şaneyên DAIŞ’ê operasyon 

  Li welatê Fasê li dijî gelek şaneyên çeteyên DAIŞ’ê operasyon hatin lidarxistin û gelek kes hatin girtin.
• Di hilbijartinên li Fransayê de serketina rastgir û rastgirên tund 

  Li Fransayê di hilbijartinên duh ên meclîsên bajêr de, mîna ku dihat payîn Sosyalîstên li ser desthilatdariyê ne derbek cidî xwarin. Partiyên rastgir û rastgirên tund zêdeyî ji sedî 60 ê dengan bi dest xistin.
• Dêra Protestan: Ji bilî dayîna çekan ji bo Kurdan ti çare nîne 

  Dêra Protestan bang kir, ku li dijî çeteyên DAIŞ'ê hîn bêhtir alîkariya çekan ji Başûrê Kurdistanê re were dayîn.
• Eyaletên Elman ji hejmara penaberan bi fikar in 

  Sala buhrî serlêdanên penaberiyê yên li Elmanyayê nêzî 200 hezarî bû û tê payîn ku îsal wê herî kêm 1,5 qat zêde bê. Eyalet jî diyar dikin wê hejmara penaberan di sala 2015’an de bigihêje 500 hezarî û divê li gorî vê amadekarî bên kirin.
• Li Arjantînê stargeheke Naziyan a ji sala 1940’î mayî hat dîtin 

  Tê îdîakirin stargeheke Naziyên ku wek sûcdarên şer ên ji piştî Duyemîn Şerê Cîhanê reviyane Arjantinê, tên zanîn hatiye dîtin.
• Bîlançoya giran a Ebola: 10 hezar kes mirin 

  Belavbûna şewba Ebola li Rojavayê Afrîkayê nasekine. Hejmara mirovên ji ber şewbê jiyana xwe ji dest dan 10 hezar derbas kir. Di nava hefteya dawî de 400 kes bi vîrûsê ketin.
• Di hilbijartinên Fransa de ji bo wekheviya jin-mêr modela 'bînom' 

  Îro li Fransa hijbijêr ji bo meclîsên bajêr çûn ser sindoqan. Çavlirê ye di yekemîn tûra hilbijartinan de partiyên rastgir ên radîkal û rastgirên navend nêzî hev û li pêş in.
• Artêşa Polonya wê bi komên paramîlîter re hevkariyê bike 

  Ji ber şerê navxweyî yê zêdeyî saleke li Ûkraynayê dewam dike, 'îhtirazên' li qada parastinê ya Polonyayê zêde bûn. Artêş xwe amade dike ku bi komên paramîlîter re hevkariyê bike.
• FAZ: Yewnanîstan dikeve rewşeke welê ku nikare deynê xwe bide 

  Tê îdîa kirin ku Yewnanîstan a bi Yekîtiya Ewropayê re muzakereyan dimeşîne, ji hefteyên pêş û pê ve wê di dayîna deynan de zehmetiyan bikşîne. Vê îdîayê di medya Elman de cih girt. Lîderê Syrîza Serokwezîr Tsîpras daxuyaniyên berevajî vê dabû.
• Çareseriya YE a penaberiyê; careke din Bakurê Afrîkayê 

  Bi zêdebûna hejmara serlêdanên penaberiyê yên li Yekîtiya Ewropayê re, polîtîkayên ne însanî û alîgirê tundiyê yên welatên endam, ji nû ve dikevin rojevê.
• Schwesig: Qanûna Heqdestê Wekhev divê îsal pêk bê 

  Li Elmanyayê nîqaşên der barê wekheviya heqdestê mêr-jinê de didome. Wezîra Malbatê Manuela Schwesîng diyar kir ku qanûna heqdestê wekhev ku muhafazakar hewl didin taloq bikin, ew israr dikin ku îsal bikeve meriyetê.
• Siûdiyî wê vîzeyê nedin karsazên Swêdî 

  Krîza dîplomatîk a di navbera Erebîstana Siûdî û Swêdê de, li qada aboriyê jî xwe da der. Siûdiyan biryar dan ku vîzeyê nedin karsazên Swêdî yên dixwazin werin welatê wan.
• Li 4 welatan operasyona li dijî rêxistina sûc: 26 binçavkirî 

  Hat ragihandin ku di operasyonên Ofîsa Polîsê Ewropa (Europo) de rêxistineke sûc a 'organîzeyî' ku di navbera Çîn û welatên Ewropayê de qaçaxçitiya mirovan dikir, hedef hatiye girtin.
• Elmanya ‘yekineya dij-terorê’ ya nû ava dike 

  Elmanya ji bo ku pêşî li tehdîda êrîşên radîkal îslamî bigire, yekineyên xwe yên têkoşîna bi terorê re ji nûve saz dike. Bi vê armancê li yekineyên polîsan yekineyeke taybet ya nû ku hejmara wan digihêje 750’yî wê bê avakirin.
• Serlêdanên penaberiyê yên ji bo YE’yê ji sedî 44 zêde bû 

  Di salên dawî de serlêdanên ji bo penaberiyê yên bi pevçûnên li Rojhilata Navîn û Bakurê Afrîkayê ji bo Ewropayê hatin kirin bi awayekî cidî zêde bûn.
• Bexda ji bo Hewlêrê 412 milyon dolar dişîne 

  Wezîrê Darayî yê Iraqê aşkera kir ku wê hikûmeta Bexdayê 412 milyon dolar ji bo Herêma Kurdistanê bişîne.
• CDU li dijî mafê xizmeta tenduristiyek baştir a penaberan e 

  Li Elmanyayê partiya CDU ya desthilatdariyê bersiva neyênî da daxwazên ku ji bo penaber ji mafên xizmeteke baş a tenduristiyê fêdeyê bigirin. CDU îdîa dike ku ger xizmeta tenduristiyê bê başkirin wê ev der ji bo penaberan rastî eleqeyê bê.
• GfbV: Kêm maye DAIŞ hemû cihên Xiristiyanan tine bike 

  Li bajarên Iraq û Sûriyeyê yên di bin dagirkeriya çeteyên DAIŞ'ê de ne, sembolên dîrokî yên Xiristiyanan ji holê tên rakirin.
• Li Yewnanîstê xizanî zêde bû 

  Li Yewnanîstanê ji sala 2009’an heta niha ji ber krîz û polîtîkayên li ser gel tên kirin xizanî zêde dibe. Li gorî lêkolînekê, di navbera 2008-2012’an de li malbatekê di hatinê de ji çaran yek şûnde ketiye.
• HIIK: Di sala 2014'an de 424 şer û pevçûn qewimîn 

  Di sala 2014'an de li gorî salek beriya wê hejmara şer û pevçûnan zêde bû. Par 424 pevçûn qewimîn û 21 ji van jî ji ber asta xwe ya şîdetê di kategoriya 'şer' de bûn.
• Li Fransayê favoriyê hilbijartinan Eniya Neteweyî ya nîjadperest e 

  Li Fransayê di hilbijartinên meclîsên departman (bajar) de, ku wê roja Yekşemê tûra destpêkê pêk werin, tê payîn ku Eniya Neteweyî ya rastgir a tund (FN) bibe yekemîn.
• NY: Dibe ku êrîşên li ser Êzidiyan weke qirkirinê bê qebûlkirin 

  Nûnertiya Bilind a Mafê Mirovan a Neteweyên Yekbûyi di raporek weşand de, diyar kir ku dibe ku êrîşên komên DAIŞ’ê li hemberî Êzidiyan pêk anîn weke qirkirin bê qebûlkirin.
• Li beşa Tirkiyeyê ya balafirgeha Frankfurtê pakêta bi guman 

  Li balafirgeha Frankfurtê, ji ber alarma pakêta bi guman, termînala ji aliyê rêwiyên Tirkiyeyî ve dihat bikaranîn, hat girtin.
• Muhammed Alî ji bo rojnamevanê girtî yê li Îranê di dewrê de ye 

  Şampiyonê boksê yê berê yê cîhanê Muhammed Alî, ji bo nûçegihanê Washîngton Post ê ji aliyê Îranê ve hatiye girtin, bê berdan di dewrê de ye.