CÎHAN

Hemû Nûçe

• Polîtîkaya çandiniyê ya YE karên li qada bejahî tine kir 

  Li gorî rapora ji aliyê Parlamenterê PE yê ji Partiya Sosyalîst a Fransayê (PS) Erîc Andrîeû ve hat amadekirin û li rûniştina li Brukselê hat pêşkêşkirin, bernameya Yekîtiyê Ewropayê ya bi navê PAC bi tenê bi kêrî 'parastina hebûna sektorê' hat.
• Li Meksîkayê rojnamevanekî din hat qetilkirin 

  Li eyaleta Gûerrero ya Meksîkayê, ku çete li vê derê her li ser kar in, rojnamevanek hat qetilkirin.
• Greva sendîkaya Verdî: Bi deh hezaran kes wê sibe nikaribin bifirin 

  Yek ji mezintirîn sendîkayên karkeran ên li Elmanyayê Verdî banga grevê kir. Li ser vê bangê hat ragihandin, ku seferên bi sedan balafiran hatine betalkirin.
• WWF lîsteya şîrketên gefê li herêmên eko dixwin weşand 

  Li Fransayê, bi beşdariya hikûmetê û rêxistinên hawirdorê 5. Konferansa Hawirdorê hat lidarxistin. Balkêş e di nava şîrketên herî zêde zerarê didin 35 herêmên girîng ên eko, herî kêm 25 şîrketên Fransayê hene.
• Hunermendên Elman: Ya ku YE dike bi tenê taloqkirina karesatê ye 

  Ji bo bîranîna qurbaniyên Qirkirina Ermeniyan, projeya 'Aghet' a ji konserên li Elmanya, Sirbîstan, Ermenîstan û Tirkiyeyê hat amadekirin. Lê belê Tirkiyeyê dest li vê projeyê werda. Hunermendên Elman nerazîbûn nîşan dan.
• Efserên 'Şoreşa Qurnefîlê' destek dan hikûmeta çep a li Portekîzê 

  Li Portekîzê, koalîsyona çep a polîtîkaya şidandina kemerê ya hikûmeta berê ya mûxafazakar qedand, ji leşkerên ku welat ji rejîma dîktatoriyê rizgar kirin, piştgirî wergirt.
• Li Fransayê greva xebatkarên rêyên hesinî: Gelek sefer betal bûn 

  Li Fransayê, ji ber ku daxwaza maf a zêdeyî 150 hezar karkeran nehat bihîstin, xebatkarên rêyên hesinî dest bi grevê kirin.
• Spîegel: Elmanya dixwaze li Încîrlikê bargehê ava bike 

  Elmanya li şûna yekîneyên xwe yên leşkerî ji Tirkiye bikşîne, tê îdîakirin ku ji bo xwe bi cih bike plan dike ku li Încîrlikê bargehê ava bike.
• Parlamenta Iraqê sibe dicive 

  Berdevkê çapemeniyê yê Serokê Parlamenta Iraqê Selîm Cîbûrî Ahmet Mahcûp daxuyaniyeke nivîskî weşand û diyar kir, parlamenta Iraqê wê sibe bi serokatiya Selîm Cîbûrî li hev bicive.
• Berê xwe nede şer, bide aştiyê 

  Li Brukselê bi hezaran kesî, budçeya razemeniya ji mîlyaran a ji bo balafirên şer şermezar kirin. Girseya gel dirûşma "Dem dema şoreşê ye, ne ya şer e" qîriya û bi şiyara "NATO bicehime, em balafirên te yên şer naxwazin" meşiya.
• Di danûstandinên Yemenê de pêşketin nîne 

  Ji bo bidawîkirina şerê navxweyî yê li Yemenê ku di nava 13 mehan de rê li ber mirina 6 hezar 500 kesî vekir, di bin çavdêriya Neteweyên Yekbûyî de li Qûweytê muzakereyan destpê kirin. Danûstandin di roja sêyemîn de ye.
• 175 welatan mora xwe danîn binê Peymana Avhewayê 

  Merasîma îmzekirina peymana avhewayê, ku di Konferansa Guhertina Avahewayî ya Neteweyên Yekbûyî (COP21) de li ser li hev hatibû kirin, bi dawî bû. Bi giştî 175 welatan mora xwe danîn binê vê peymanê.
• Çîn santralên nuklerî yên li ser avê digerin çêdike 

  Çîn hebûn û hêza xwe ya leşkerî û bazirganî ya li Derya Başûrê Çînê zêdetir dike. Di vê çarçoveyê de wê li giravên piştre hatine çêkirin û di dema dawî de hejmara wan zêde dibe, santralên nukleerî yên li ser avê digerin bên çêkirin.
• DYA wê madeya D20 a Îranê bikire 

  Di çarçoveya berpirsyariyên Îranê yên peymana nukleerî de, madeya ava giran a ji doteryûm îzotopê (D20), ku qedexeye li vî welatî bê ragirtin, wê ji aliyê DYA ve bê kirîn.
• YE li dijî qaçaxçitiya bacê li ser 'lîsteya reş a hevpar' li hev kir 

  Di daxuyaniya piştî Civîna Bilind a Wezîrên Maliyeyê yên Yekîtiya Ewropayê (YE) de hat ragihandin, ji bo têkoşîna li dijî qaçaxçitiya bacê wê 'lîsteya bihuşta bacê' ya hevpar bê amadekirin.
• Rêxistina Efûryê: Artêşa Nîjeryayê 350 kes qetil kir 

  Rêxistina Efûyê ya Navneteweyî, li ser komkujiya Kanûna 2015'an a ji aliyê artêşa Nîjeryayê ve hat kirin, agahiyên berfireh eşkere kir.
• Li Fransayê çalakiyên li dijî qanûna nû ya kar mezin dibin 

  Li gelemperiya Fransayê li dijî qanûna nû ya kar çalakî tên lidarxistin. Ev çalakî roj bi roj mezin dibin.
• Alîgir û dijberên Pegîda şer kirin 

  Li bajarê Jena yê li rojhilatê Elmanyayê ye, nîjadperestên endamên Pegîda di roja rojbûna Hîtler de xwepêşandanek lidar xistin. Komên demokrat jî li hemberî nîjadperestan daketin kolanan û di navbera wan de şer derket.
• Wezîfedarên Elman bi şantaja dersînorkirinê re pere ji penaberan stendine 

  Têkildarî îdîayên ku dibêjin 'Li navendeke qebûlkirina penaberan a Elmanyayê, wezîfedarên ewlekariya taybet bi şantajê pere ji penaberan stendine' lêpirsîn tê meşandin.
• Trajediya li Derya Spî: 500 koçberan jiyana xwe ji dest dan 

  Komîseriya Bilind a Penaberan a Neteweyên Yekbûyî da xuyakirin, ku li gorî texmînên wan di keştiya hefteya bihurî li Derya Spî noqî avê bû de nêzî 500 koçberan jiyana xwe ji dest dane.
• Dadgeha Bilind biryar da ku Îran tazmînatê bide 

  Ji bo ji xizmên mirovên di êrîşên li DYA yên tê îdîakirin bi desteka Îranê hatine kirin jiyana xwe ji dest dan, hin fonên Îranê hatibûn desteserkirin. Daxwaza radestkirina van fonan ji Îranê re hat redkirin.
• Biryara li ser tevlîbûna da Sîlva li hikûmetê careke din taloq bû 

  Li Brezîlyayê, pêvajoya girtina Serokdewlet Dîlma Roûsseff ji wezîfeyê, dewam dike. Biryar li ser tevlîbûna serokê berê Lûla da Sîlva li hikûmetê jî tê taloqkirin.
• Li ser êrîşkarên li Brukselê agahiyên nû 

  Têkildarî kiryarên komkujiya 22'ê Adarê ya li Brukselê ku 32 kesan jiyana xwe ji dest dan, agahiyên nû derketin holê. Hat ragihandin, ji kiryaran Najîm Laacharoûî li Balafirgeha Zaventem a êrîş lê hat kirin, bi salan xebitiye.
• Rûsya: Tirkiyeyê bi zanebûn balafira me xist, têkiliyên me sererast nabin! 

  Berdevka Wezareta Karên Derve ya Rûsyayê da xuyakirin, ku têkiliyên navbera Enqere û Moskowayê ne yên sererastkirinê ne û diyar kir, Tirkiyeyê balafira Rûsyayê bi zanebûn xist.
• Di azadiya çapemeniyê de Tirkiye di nava 180 welatan de di rêza 151. de ye 

  Li gorî rapora sala 2016'an a rêxistina Rojnamevanên Sînornenas, ji aliyê azadiya çapemeniyê ve Tirkiye di nava 180 welatan de di rêza 151. de ye. Li gorî par, Tirkiye bi du rêzên din li paş ket.