CÎHAN

Hemû Nûçe

• Brîtanyayê zenga ‘tehdîda terorê’ bilind kir 

  Qiraltiya Yekbûyî piştî êrîşa li Fransa û Avûstûryayê û şûnde asta ‘zeng’ a ‘tehdîdê’ di asta 4’ê de bilind kir. Ev yek jî tê wateya êrîşeke ‘pir muhtemel’ a ‘terorîst’î.
• Hejmara miriyan a êrîşa li Kabîlê zêde dibe 

  Li paytexta Efganistan Kabîlê, di êrîşa li ser zanîngehekê hatî kirin de hejmara miriyan gehişte 35 kesan.
• 72 welatan zextên Dadgeha Cezayê ya Navneteweyî ya Emerîkayê red kirin 

  72 dewletên li ser fikra Statuya Romayê ya bingeha Dadgeha Cezayê ya Navneteweyî ne, li Neteweyên Yekbûyî daxuyaniyeke hevpar dan û nerazîbûn nîşanî zextên DYE li ser du endamên Dadgeha Cezayê ya Navneteweyî dan.
• Hilbijartina Serokatiyê ya DYE'yê îro ye 

  Di hilbijartinên îro yên serokatiyê de yên li DYE'yê, Joe Biden weke favorî tê dîtin. Lê belê mîna sala 2016'an, kêm jî be şensê Donald Trump ê serketinê heye.
• Artêşa Fransayê li Malî zêdeyî 50 El Qaîdeyî kuştin 

  Artêşa Fransayê ragihand ku li Malî li qada bi navê 'sê sînor' 50 cîhadîstên ser bi El Qaîdeyê kuştiye.
• Ziyaretên Lîbyayê ji bo Qeter û Tirkiyê zêde bûne 

  Zêdebûna trafîka hevdîtinê ya di navbera hikûmeta El-Wîfaq, Qeter û Tirkiye hêviyên çareseriya bi diyalogê ji holê radikin û aloziya heyî hê bêtir kûr dike.
• Li navenda Viyanayê êrîşek çekdarî pêkhat 

  Li navenda paytexta Avûstûrya Viyanayê êrîşeke çekdarî pêkhat. Kesek mir û gelek kes birîndar bûn.
• DAÎŞ’ê li Kabîlê qetlîam kir: 22 kes mirin 

  Di êrîşa li ser zanîngeheke ya li paytexta Efganistan Kabîlê de bi kêmanî 22 kes mirin. Çeteyên DAÎŞ’ê êrîş li xwe girt.
• Fransa wê komên ‘bozkurt’ betal bikin 

  Hikûmeta Fransa pêkhateyên nîjatperest ên gurên boz (Bozkurt) ên girêdayî dewleta Tirk betal bike.
• Li Spanyayê zarokên koçber ji malbatên wan hatin cihêkirin 

  Eşkere bû ku ji penaberên hatin herêma Kanaryayê ya Spanyayê, beşek ji wan ji zarokên wan hatine cihêkirin.
• Gurcistan li ber krîza siyasî ye 

  Li Tîflîsê ya ku paytexta Gurcistanê ye bi hezaran kes piştî serfiraziya hilbijartinê ya partiya desthilatdar ji bo hilbijartineke nû daketin kolanan.
• Rojnameger Robert Fîsk rehmet kir 

  Rojnameger û nivîskar Robert Fîsk ê ku di rojnameya The Independent de nûçegihanê Rojhilata Navîn bû, jiyana xwe ji dest da.
• Serokwezîrê Fransayê: Lihevkirina bi Îslamperestiya tundrew qediya! 

  Serokwezîrê Fransayê Jean Castex lihevkirina "salên dûr û dirêj" a bi Îslamperestiya tundrew şermezar kir û got, "Divê em di vî şerê îdeolojîk de bi ser bikevin."
• Bagera herî xurt a salê li Fîlîpînê da 

  Bagera herî dijwar a salê Gonî li Fîlîpînê da. Herî kêm 10 kes mirin, nêzî 400 hezar kes hatin veguhastin. Berê Bagerê li Vîetnamê ye.
• 2020 dibe ku bibe sala herî germ 

  Li gorî Rêxistina Meteorolojiyê ya Cîhanê (WMO) tevî La Ninayê jî ku bandora germahiya global kêm dike, sala 2020'î dibe yek ji salên herî germ ên dîrokê.
• Yekîtiya Ewropa ji ber nêzîkatiya xwe ya li koçberan hate rexnekirin 

  Yekîtiya Ewropayê, bi 100 milyon dolarî projeya balafirên bêmirov ên ji bo şopandina rêgeha koçberan a li Derya Spî amade kir. Rêxistinên civakî yên sivîl ji ber projeyê rexne li yekîtiyê kirin.
• YE'yê li dijî Macaristanê prosedûra binpêkirinê sazkar kir 

  Komîsyona Ewroayê li dijî Macarîstanê bi sedema, ''şaş bicihanîna yasaya îltîcayê ya YE'yê'' prosedûra binpêkirinê da destpêkirin.
• Li Fasê ji 3 zarokan 2 nikarin bixwînin! 

  Li gorî rapora Banka Cîhanê, bal kişand ku li Fasê bi milyonan zarokên di dema xwendinê de ji xwendin-nivîsandinê dimînin, ji ber Covîd 19 di perwerdehiyê de pirsgirêkên cidî yên paşvemayînê hene.
• Li Bangladeşê kesek bi hinceta 'Quranê' hate lînçkirin 

  Li bajarê Burimari yê Bangladeşê bi sedan kesî, kesek bi heqareta li Quranê sûcdar kirin, ew lînç kirin û cesedê wî jî şewitandin.
• Li Peravê Diranên Fîlan beriya hilbijartinê bi dehan kes mirin 

  Li Peravê Diranên Fîlan ku wê di nava du rojên hilbijartinên Serokatiyê de bên kirin, beriya hilbijartinê şer qewimî. Di şer de bi dehan kesî jiyana xwe ji dest dan.
• Cîhadîstên Tirk vê carê li Dijonê teror kirin 

  Piştî ku li bajarê Nice yê Fransayê 3 kes bi rengekî hovane hatin kuştin, êvara Pêncşemê li bajarê Dijonê jî cîhadîstên Tirk daketin qadan û dirûşma "Allaû Ekber" qîriyan.
• Daxuyaniyek bi sosret: ‘Mafê milismanan ê kuştina Fransiyan heye!' 

  Serokê berê yê Malezyayê Mahathîr Muhammed, demek kurt piştî êrîşa hovane ya li bajarê Nîceyê diyar kir ku mafê misilmanan heye ku bi milyonan Fransiyan bikuje.
• Li Dêra Notre Dame ya Nîceyê êrîşeke bi kêran: 3 kes mirin 

  Li Dêra Notre Dame ya bajarê Nîce ya Fransayê êrîşeke bi kêran hate kirin. Di êrîşê de 3 kes mirin û gelek kes jî birîndar bûn.
• Li Meksîkayê goreke din a komî hate dîtin 

  Li eyaleta Gûanajûato ya Meksîkayê goreke komî hate dîtin. Di vê komê de 59 kes hatine veşartin.
• Li Wîetnamê bagerê zirar da bi milyonan kesî 

  Tê diyarkirin ji ber bagera li Wîetnamê 25 kes mirine û gelek kes winda bûne.