Di navbera salên 2013-2014’an de, dema ku DAÎŞ li Sûriyeyê mezin dibû, li paytextên welatên Kendavê (Qeter û Uman), li ser paşeroja Iraqê û taybetî herêmên nakok, civînên veşartî dihatin lidarxistin. Ev civîn ne tenê gotûbêjên dîplomatîk bûn; ew rêkxistina jeopolîtîk a fermanê bûn.

1. Belgeya Rapora Komîsyona Parlamentoya Iraqê (2015)

Raporeke ku bi qasî 2000 rûpelî ye û ji bo lêkolîna ketina Mûsilê û Şengalê ji aliyê parlamentoya Iraqê ve hatiye amadekirin, bi eşkereyî behsa civînên derveyî welat dike.

Naveroka Belgeyê: Di beşa Dîplomasiya Derveyî ya Şikestî de wiha tê gotin: "Hejmarek ji siyasetmedarên Iraqî yên Sunî û hin fermandarên leşkerî, beriya ketina Mûsilê, li paytextên welatên herêmî (taybetî Qeter) bi nûnerên hêzên çekdar ên nedewletî re rûniştine. Di van civînan de, sîstemeke nû ya rêveberiya Mûsil û Şengalê hatiye nîqaşkirin ku tê de artêşa Iraqê tê derxistin."

Çavkanî: Report of the Parliamentary Inquiry Commission on the Fall of Mosul and Sinjar (2015), Iraqi Parliament Archive.

2. Raporên Wikileaks û Civînên Dohayê (2013-2014)

Di belgeyên "Cablegate" ên Wikileaks de nîqaşên li ser hevsengiya Sunî-Şîe li Iraqê bi hûrgilî hene.

Naveroka Belgeyê: Rayedarên istixbaratî yên DYE'yê di raporekê de dibêjin: "Rayedarên Qeterê ji bo ku bandora Îranê ya li ser Bexdayê kêm bikin, bi awayekî zêde piştgiriya hêzên Sunî dikin. Di civîna Dohayê ya Cotmeha 2013’yan de hate nîqaşkirin ku Şengal ji ber rewşa xwe ya îdarî ya nakok, qadeke herî guncaw e ji bo ku hêzên antî-Bexda bên bicihkirin."

Çavkanî: Wikileaks, Diplomatic Cable 13DOHA421, "Regional Strategy on Iraq and the Sunnî Power Balance".

3. Civînên Miskatê (Uman) û "Nexşeya Rêya DAÎŞ'ê"

Middle East Eye (MEE) di navbera salên 2014-2016’an de rêzelêkolînek li ser rola Umanê di dîplomasiya veşartî de kir.

Naveroka Belgeyê: Di lêkolîna 2014’an de wiha tê gotin: "Nûnerên hin hêzên Kurdî û Sunî yên Iraqê, li Miskatê bi nûnerên hêzên herêmî re rûniştine. Di wê civînê de, derbarê valahiya ewlehiyê ya li Şengalê de li hev kirine ku tu hêzeke dewletî (artêşa Iraqê) nekeve Şengalê. Ev vekişîn wekî şertekî ji bo hevkariya pêşerojê hatiye dîtin."

Çavkanî: Middle East Eye (MEE), "The Muscat Backchannel: How the deal for Mosul and Sinjar was mediated", Sept 2014.

4. Hişyariyên Rêber Apo (Analîzên 2014-an)

Rêber Apo di analîzên xwe yên di 15’ê Sibata 2014’an de, di parêznameya xwe ya bi sernavê "Têkoşîna li ser Şengalê" wiha dibêje:

"Ez dibînim ku li paytextên Kendavê, li ser Şengalê bazariyên qirêj tên kirin. Şengalê wekî ku parçeyekî ji wan be, parve dikin. Ew naxwazin Êzidî li wir bimînin, yan jî dixwazin wan bikin dîlên xwe. Ez Êzidiyan hişyar dikim; ew civînên li Qeter û Umanê, ne ji bo rizgariya we ne, ew ji bo firotina axa we ne. Divê hûn xwe li ser esasê cewher-parastinê birêxistin bikin, nexwe ferman nêzîk e."