CÎHAN

Hemû Nûçe

• Rengê herî kevn ê li cîhanê hate dîtin 

  Zanyaran ragihandin ku rengê herî kevn ê li cîhanê rengê şîrik ê biriqandî ye û emrê xwe 1,1 milyar sal e.
• Li Kolombiyayê 16 hezar kes ji cih û warê xwe bûn 

  Li Kolombiyayê, ji ber şerê navbera du komên gerîla, heta niha bi deh hezaran kes neçar mane cih û warê xwe biterikînin.
• Dadgeha Bilind polîtîkaya penaberiyê ya Spanyayê mehkûm kir 

  Dadgeha Bilnd a Spanyayê, bi hinceta ku bi têrkerî penaber venehewandiye, dewleta Spanyayê mehkûm kir.
• Trûmp dixwaze 4 ji sedî yê budçeyê ji parastinê re bê veqetandin 

  Di civîna bilind a NATO'yê de rojeva bingehîn lêçûnên li parastinê bû. Tê gotin ku Donald Trûmp xwestiye, 4 ji sedî yê hatineya neteweyî ji bo lêçûnên parastinê bê veqetandin.
• Trûmp: Elmanya esîrê Rûsyayê ye 

  Serokê Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (DYA) Donald Trûmp di civîna bilind a NATO'yê de rexneyên giran li Elmanyayê kir.
• Rojeva civîna bilind a NATO'yê budçeya parastinê ye 

  29 welatên Tifaqa Atlantîk (NATO) ji bo civîna bilind a du rojan li Brukselê li hev civiyan. Rojeva sereke ya civîna bilind ew e ku hîn bêhtir pere û derfet ji NATO'yê re bên pêşkêşkirin.
• Îngilîstan wê 440 leşkerê din bişîne Efganîstanê 

  Kraltiya Yekbûyî bi çarçoweya NATO'yê wê 440 leşkerê dî bişîne Efganîstanê.
• Firoşkariya online mezaxtina pakêtên karton û plastîk zêde dike 

  Vê serdemê her ku diçe firoşkariya li ser înternetê zêde dibe, ev jî bi xwe re tîne ku bi milyonan pakêtên karton û plastîk were mezaxtin.
• Rêza aboriya cîhanê diguhere, lê Tirkiye ji şûna xwe nalive 

  Li gorî daneyên dawî yên ji aliyê Banka Cîhanê ve hatin weşandin, Hîndîstan bû şeşemîn aboriya herî mezin a cîhanê. Çîn wê sala 2030'î ji DYA derbas bibe û bibe ya yekemîn.
• Li Pakîstanê ji ber êrîşa li mîtîngekê herî kêm 15 kes mirin 

  Li Pakîstanê di dema mîtînga partiyeke siyasî de êrîşeke xwekujî hate kirin. Tê gotin ku ji ber êrîşê herî kêm 15 kes mirine.
• Ne ji koçberan be wê nifûsa Yekîtiya Ewropayê kêm bibe 

  Welatên Yekîtiya Ewropayê li pey wê yekê ne ku pêşî li hatine koçberan bigirin. Lê belê li gorî daneyên hatin weşandin, eger ne ji koça ji derve be wê nifûsa yekîtiyê kêm bibe.
• Li Afganistanê êrîşa xwekujî: 12 kes mirin 

  Li bajarê Celalabat ê Afganîstanê êrîşek pêk hat û piraniya wan zarok 12 kes mirin.
• Li Taylandê zarokên di şikeftê de asê mabûn, hatin rizgarkirin 

  Li Taylandê 12 zarok û antrenorekî futbolê ku zêdetirî 2 hefteyan di şikeftekê de asê mabûn, hatin rizgarkirin.
• Li Sûdana Başûr 232 kes mirin, li 120 jinan destdirêjî hate kirin 

  Li Sûdan a Başûr, hêzên hikumetê û tifaqên wan êrîş birin ser gundên di destê 'serhildêran' de ne. Ji ber êrîşê herî kêm 232 kes mirin û destdirêjî li 120 jin û zarokên keç hate kirin.
• Li Japonyayê kesên ku ji ber karesatê mirin bûne 156 kes 

  Li Japonyayê ji ber rabûna lehiyê û şeqitîna erdê kesên ku mirin bûne 156 kes.
• Li Québecê ji ber germê 70 kes mirin 

  Li eyaleta Québecê ya Kanadayê ji ber germa zêde 70 kesan jiyana xwe ji dest dan.
• Li Arjantînê dînazoreke girs a 200 mîlyon salî hate dîtin 

  Li Arjantînê dînazoreke sê car ji dînazorên heyama weke Trîas tê zanîn mezintir hate dîtin. 
• Li Afganîstanê ji ber êrîşeke xwekujî 10 kes mirin 

  Li bajarê Celalabad ê li rojhilatê Afganîstanê, li dijî wesayiteke hêzên ewlekariyê êrîşeke xwekujî hate kirin. Herî kêm 10 kes mirin ku 8 jê sivîl in.
• Çeteyên Osmanî yên Erdogan li Elmanyayê hate qedexekirin 

  Wezareta Karê Hundir a Elmanyayê çalakiyên çeteyên Osmanî qedexe kirin ên ku sûcên organîze dikin û nêzî hikumeta Tirkiyeyê ne.
• DYA wê bi betalkirina tatbîkata leşkerî re tasarûfê bike 

  Wezareta Parastinê ya DYA’yê diyar kir ku bi betalkirina tatbîkateke leşkerî ya bi Koreya Başûr re, ew ê 14 milyon dolaran tasarûf bikin.
• Santralên bi guman ên Belçîkayê 'ewle' hatin nîşandan 

  Santralên nukleerî yên li Belçîkayê ku demeke dirêj e li ser nîqaş tê kirin, tevî ku terk li gelek deverên wan ketine jî rapora 'ewle' ne jê re hate dayin.
• Li Misrê goreke ji yên tên zanîn cudatir hate dîtin 

  Li Misrê di karê arkeolojîk de goreke beriya niha bi 2000 hezar salî hate dîtin. Di nava gorê de peykerên biçûk hatin dîtin û heta niha qet nehatiye vekirin.
• Hejmara mirovên li Japonyayê mirin zêde dibe 

  Li Japonyayê, hejmara mirovên ji ber karesatên xwezayî vê dawiyê mirin, herî kêm 122 kes e.
• Alîgirekî Yekîtiya Ewropayê bû Wezîrê Karên Derve yê Brîtanyayê 

  Jeremy Hûnt ku dixwaze welatê wî di nava Yekîtiya Ewropayê de bimîne, li şûna Borîs Johnson bû Wezîrê Karên Derve yê Brîtanyayê.
• Li Taylandê 8 zarok hatin rizgarkirin 

  Li Taylandê 16 roj in 12 jê zarok 13 kes di şikeftekê de asê mabûn. Ji duh ve xebatên rizgarkirinê didome û heta niha 8 zarok hatin rizgarkirin.