Li gorî daneyên Platformên Emê Kuştinên Jinan Bidin rawartandin ya ku di neva pêvajoyekî ku her roj tundî û cinayetên li ser jinê zêde dibin, îsal di nava 10 heyvan de 189 jinan jiyana xwe ji dest daye. Berkevka Plarformê Gulsun Kav da diyar kirin ku berpirsyariya vê Wezareta Civakî û Malbatê û Hikûmeta AKP’ê ye û Berbirsyariya serserke jî Erdogane.

Li gorî daneyan li Tirkiyê di 10 salên dawiyê cinayetên ji sedê 400 tê dîtin. Li gorî salan îsal cinayetên jinan zêde bûne. Di sal 2013’ande daneyên ketine çapeniyê ji 150 ji jinan û kecên zarok rastî istimar zayendî hatine û derdora 200 jinan ji rastî tundiyê û êrîşan hatine, Li gorî vê yekê Wezareta Siyaset Malbat û Civakê û hikumet bi di mijarê de bi ser neketine.

Berkevka Platformên Emê Kuştinên Jinan Bidin Rawartandin Gulsun Kav, Bi teybet li hemberî qetilkirinê jinan û her curên êrîşên li hemberî jinan û bêmafiya jinan tê meşandin ji Ajansa ANF’ê re nirxand.

Kav got "me saleke hem tundiya dewletê hem jî ya zilan zêdebuyî derbas kir û di sala 2013’an de hem nûçeyên mirina Gulşah Sarcan û qetilkirina jinan heya dawiya salê dewamkirin. Li gorî daneyê Platformên Emê Kuştinên Jinan Bidin Rawestandin dayîn ji 1’ê Çilê yê sala 2013’an ta 91’ê Cotmehê 189 jinan jiyana xwe ji dest daye, Kav destnişan kir ku ji ber ne keyfxweşin di xwazin cuda bibin dema cuda dibin tên kuştin.”

Kav got ku Wezarata ku diviya bu pirsgirêkên jinan çareser bike li cihê wê hewildide berdanê bi zorê pêkbîne û got: “ Rêveberiya AKP’ê ya mêr weke temaşekerê jinê temaşe dikin û her roj polîkiyayek nû ya li himberî jinê tê rojevê. Îro ji bo jin nefesekê bikişinin ji derveyî rêya rêyek din nîne. Di tu deman de li himberî jinê di nava civakê de mafê wê û hebûna wê ne hatiya şikandin. Di despêkê de wezîrke dibin navê jinê de jî xwe li himber vina nagire.  Hêza piranî di destpêkê de Wezareta Polîtikaya Malbat û civakê saskir.”

 ‘JIN BERSIVÊ DIDIN’

Kav bi lêvkir ku AKP’î tenê jinê wek amêrek zarok anînê dibînîn û di derbarê cil û mergê jinan de ji hedê xwe derketine û wiha pêde çû: "Ji ber vê yekê û di dema ku hukum kirî de tenê çarekê ruyê wê ne hat dîtin, ji ber vê jî jinan di Berxwedana Geziyê de li dijî AKP’ê di rêzên pêş de bû û wê piştî Geziyê tiştên baş çêbibe, di Foruman de li dijî her êrîşekî AKP’ê bersiv bide û têkoşînê dide meşan din.”

‘GOTINÊN CUDAXWAZIYÊ BÊ CEZA HIŞTIN

Kav da diyar kirin ku berpirsyartiya siyasata cudaxwaziyê ya sereke Erdogane û ev tişt got: “ Di berxwedana Geziyê de tundiya polîsên mêr dayî meşandin bi awayekî vekerinî ‘destan nivîsan din” dewletê  pîroz kirin. Li ser her tiştî ceza weşandin, li ser kenalên dewletê TRT’ê jî li jimberî jinê gotinên cudaxaziyê hatin gotin bê ceza hatin hiştin. Li berî gotinên Berdevkê Hikûmetê Çelik yên derbarê jinan de bê deng man. Herî dawî malên xwedevana kirin hefa xwe de, dema ku van tiştan dibêjin rê ji tundiya li ser jinê re tê vekirin û qetilkina jinan zêde dibe. Divê  ji berî van tiştan bêjin tundiya li himberî jinê bidin rawastandin. Ji bo wê yekê runiştine li ser wî kursî.”

 ‘ÎRO ERKÊ SEREKE YÊ JIYANÊ MIRIN SEKINADININ’

Kav da diyar kirin ku ta ku têkoşîna xilaskirina jinê ne gihe armaça xwe dê şideta ji aliyê mêr û yên din bi awayekî hêsan bê meşandin û kav got ku mijara tundiyê mijarekî siyasiye û wiha dom kir: “Belê perwerde pêwistiyeke, lê wê çawa çêbibe, rêxistinkirin û têkoşîna jinê ya li dijî tundiya bi awayekî sistematîk û polîtîk ji aliyê mêr û desthildariyê de têmeşandin şerte.” Kav anî ziman ku jiyana jinê keyfxwesî û ji bo hilbilbijatina jiyanê rêzdariyê nişanî berxwedanê didin û tundî tenê çandeke. Mijarekî ol, psikojojî, cehalet pêkhatin û binpêkirina zagonane. Îro erkê sereke yê jiyanê mirin dana sekinandine.

‘WÊ NE SEROKWEZÎR FERMANAN BIDE JINÊN BIDE’

Kav, ragihandin ku ji bo ku AKP paşvebiçe têkoşina ku tê meşandin ya wek berxwedana Geziyê divê di refên pêş de bin û wiha axivî: “gihiştina temelê bingehî yê mafê me mijar navê  meye “jin” e standine û mijara li kolanan de ne kuştin û xebitandin mafê jinê standine. Ji bo vê yekê îlhama serke ji bo jiyana me forum pêkanîne û hemû hêza xwe kirina yeke. Hin zêdetir çalekî, têkoşîn lazime. Ji bo vê yekê di 24’ê Mijdarê de li qada Kadikoyê jinên dagirin. Vê carê wê ne Serokwezîr, wê Platforma Qetilkirina Jinan Biderawestandin fermana  25’ê mijdarê bide. Wê bêjin bila jin bên paristin, polîs ji bo parastina jinan seferber bibin. Di heman rojê de gotina“Cinayetên Jinan” bila bikeve zagonê û ji bo cezakirinê madeyek pêvek li ser  TCK’ê ve zêde bibe bibin li Meclisê.”