Îro li cihê gora komî ya li Newala Qesaba derketiye holê û di nav de jê kadroyê pêşeng ên PKK’ê Mahsum Korkmaz (Egîd) jî heye bi giştî 300 kes hatine çalkirin, ji bo berpirs bên darizandin wê meşek pêk were.

Kuştinên kiryarnediyar û gorên komî ku di encama polîtîkaya qirêj a dewletê ku bi salan li Bakurê Kurdistanê meşan de, pêk hatin, dewlet ji rûbirûhatina vê tirsek mezin dijî, li şûna ku kuştin û komujiyan ronî bike serê vê rastiyê digire.

BI SEDAN KES HATIN ÇALKIRIN

Li Botanê piştî sala 1986’an ku avabûnê dewletê yên wekê JÎTEM  û her wekê din komkujî pêk anîn û bi sedan sivîl û PKK’iyên ku jiyana xwe ji dest dan, bi awayekî komî çalkirin.  Gelek welatiyên ku ji aliyê JÎTEM’ê me ji malên wan an jî kolanan hatin girtin û hatin qetilkirin, gelek caran pêwîst nedîtin ku bikin bin axê, avêtin ser sergoyan. Piranî beyî ku wecîbeyên wan yên olî bên cih bi komî avêtin ser sergoyan, bi kepçeyên aîdî şaredariyên demê bi komî hatin çalkirin.  Yek ji van mînakan a herî şênber ya Newala Qesabane. Di sala 1915’an de Ermeniyên hatin qirkirin û ji sala 1984’an û şûn ve nêzî 300 Kurd  ku di nav de cenazeyê Mahsum Korkmaz û yek ji pêşengên kadroya PKK’ê Mehmet Oktay jî heye.

Newala Qesaban. Navê vê newalê ji ber ku sewal lê dihatin serjêkirin, ev nav lê hatiye kirin. Niha wek cihên ku mirovên ji aliyê dewletê ve hatine qetilkirin, tê zanîn. Paşeroja wê ji sala 1915’an de bi qetilkirina gelên Xiristiyan û Kurdan destpê dike. Hûn li Sêrtê ji kê bipirsin ji we re vê newalê vedibêje.

Cenaze û hestî, cil û bergên gerîlayan hê li sergoyê li Newala Qesaban e. Dewlet ji bo serê komkujiyê bigire, destpêkê akademiya polîsan li wir çêkir, piştre jî rêya hawirdorê ya Newala Qesaba çêkir.

Dayikên 28’ê Adara 2014’an di dema meşê de hestî û cil û bergên PKK’iyan li sergo dîtin, bûn şahidê zindî yên polîtîkayên qirêj yên dewletê. Dê û bavan bi destê xwe ew hestî berhev kirin û xistin bin axê. Lê niha 300 cenaze û bi hezaran cesedên ku tê gotin ji Ermeniyan mane, li wir in.

Di navbera 22’ê Îlona 1984 û 20’ê Sibata 1989’an de ji gerîlayên li Botanê jiyana xwe ji dest dane Ahmet Gornu,  Metîn Ergîn, Alî Tan, Fevzî Selkî û Eyup Yucehan cenazeyê wan ji aliyê malbatên wan ve hatin girtin.

BELGEYÊN SEXTE ÇÊKIRIN

Rayedarên artêşa Tirk ku cenaze nedan malbata, belgeyên zexte jî derdixin. Bi îmzeya dayika gerîlayê bi navê Mehmet Oktay yê cenazeyê wî li Newala Qesabane, ewraqa sexte hat çêkirin û wek cenaze hatiye teslîmkirin hat nîşandan. Lê wek tê zanîn tu cenaze nehatibû dayîn û piranî avêtibûn ser sergo.

‘Girteka Teslîm Tesellum EK-A

Terorîstê di 10’ê Tîrmeha 1987’an de li gundê Dagyelî ya Dihê di pevçûneke bi hêzên ewlehiyê re mirî  hatiye girtin, dayika terorîst serî li Dozgeriya Sêrtê daye û cenaze tespît kiriye, terorîstê mijara gotinê ye kurê Abdullah, Mehmet Oktay yê di 1954’an de ji dayik bûye ji gundê Baggoze ya Dihê ye, dayika wî Halîm Oktay teslîm girtiye, ev ketiye bin girteka teslîm tesellumê.11’ê Tîrmeha 1987’an.

Yê teslîm kiriye       Yê amadebûn, teslîm girtin

Yurdakul Yagci            Atîla Can Halîm            Oktay(TÛ)

J.Astsb.Kd.Uçvş. J.Astsb.kd.Çvş. Dayika wî”

Tîmê Krîmînal K. Tîmê Narkotîk K.

SERLÊDAN BÊ BERSIV MAN

Ligel ku gorên komî ji aliyê her kesî ve dihat zanîn û ligel serlêdanan hestiyên li newalên niha li wirin.

Têkildarî cenazeyên li sergone de tu xebata dewlet û partiyên siyasî tune. ÎHD’a Sêrtê di sibata 2011’an de ji bo Newla Qesba bê vekirin û ew der bikeve bin parastinê li Dozgeriya Komarê ya Sêrtê serlêdana sûckirin. Lê ligel ewqas serlêdanên fermî tu tiştek nehat kirin. Hestî û cil û berg hêj li ser sergotne.  Hevşaredariya Sêrtê  projeyek wan hebû li wir abîdeyekê çêbikin. Dema ev abîde bê çêkirin, wê xebat ji bo tespîtkirina hestiyan bê kirin an na . Rewş ne zelale.

Xebatên ÎHD’ê yên derbarê tespîtkirina kesên hatine qetilkirin de hîna didome.

Lîsteya kesên cenazeyê wan avêtin ser sergoyê Newala Qesaba

Nav-Paşnav                              Cihê ji dayikbûnê       Dîroka mirinê            Cihê pevçûnê

Mehmet Sevgat                     Curnê Reş              28.4.1987                  Nisêbîn

Suleyman Erdem                    Dihê                      5.5.1987                     Nisêbîn

Orhan Alpaslan                      Agirî                      10.10.1988                  Qilaban

Ferhan Îl                                 Nisêbîn                   7.3.1985               Nisêbîn

Cevdet Gunerhan                 Çewlîk                      7.3.1985

Mehmet Agarsan (Nasir)     Pirsûs                           20.6.1985        Şemzînan

Yaşar Kahraman(Cuma)        Şemzînan                     17.7.1985        Şemzînan

Halîl(Celal)                              Amed                           17.7.1985        Şemzînan

Abdulmecit Yilmaz (Rubar)      Şemzînan                      17.7.1985      Şemzînan

Hamit Avci (Hasan)                Kercos                         16.8.1985          Şemzînan

Salman Kars(Şerif)              Colemêrg              1.5.1986         Şemzînan

Xezal (Hazal) Sevilgen                                                                   Şirnex

Donar Akay (Îbrahîm)

Mehmet Sevîlgen                                               15.1.1986

Ramazan Kaplan (Celal Hoca)                            1.5.1985           Bedlîs

Ali Ugur                                      Motkî                 30.4.1985          Ziyaret Baykan

Abdulkadîr Bîlîm (Fahri)          Stewr

Ahmet Çelik                             ÊLIH

Hamit Doymak (Azad)

Zubeyir Yildirim                                                       Sibat 1986

Îsmaîl                                      Sûriye

Ahmet Taygur

Îrfan Eren

OmerAydar                            Berwarî                         1984

Omer Aykur                             Hezex

Vasîfî Kiliç                               Mîdyad

Hamît Bafî                              Mêrdîn

Leyla                                       Farqîn

Mehmet Dag

Hasan Akan                           Hezex

Sofi Omer                               Dihê

Îbrahîm Savaş                        Şirnex

Îbrahîm Kurt                           Şirnex

F(b)ahri Aslan                        Şirnex

Yusuf Gun                               Şirnex

Murat Kaya                              Cizîr-Gundê Yeşîl Yurt

Veysî Yildirim

Nu. Rêzê        Dîroka bûyerê             cihê bûyerê                nasname

01                    22’ê Îlona 1984             Şirnex -Karageçit          Kerim Baytar, Amed, 1956

02                    24’ê cotmeha 1984         Şirnex -Milli J.krk.        Çetîn Akkurt, Mêrdîn, 1961

03                    8’ê Mijdarê 1984             Şirnex -Karageçit          Saît Kaplan, Bervari, 17 yşl.

04                    07’ê Sibatê 1985             Şîrvan-Hurmuz            Ahmet Aydin, Mêrdîn, 1964

05                    07’ê Sibatê 1985             Şîrvan-Hurmuz            Abdulfettah Onan, Sason, 1960

06                    07’ê Sibata 1985             Şîrvan-Hurmuz            Ekrem Gunduz, Êlih, 1960

07                    09’ê Adarê 1985              Sason-Hedonin            Seyithan ....ay, Wan

08                    09’ê Adarê 1985              Sason-Hedonin            Adife Sakık, Muş, 1966

09                    09’ê Adarê 1985              Sason-Hedonin            Enver Duvarci, Sêrt

10                    09’ê Adarê 1985              Sason-Hedonin            Ahmet Îbîn, Êlih, 1952

11                    09’ê Adarê 1985              Sason-Hedonin            Ahmet Alî Demîr, Çewlîk, 1964

12                    09’ê Adarê 1985              Sason-Hedonin            Huseyin Yilmaz, Antep

13                    09’ê Adarê 1985              Sason-Hedonin            Mehmet Şah Gunduz, Amed

14                    09’ê Adarê 1985              Sason-Hedonin            Murat Seyrek, Muş

15                    16’ê Adarê 1985              Şirnex-Dereler             Sadik Orek, Şirnex

16                    28’ê Adarê 1985              Şirnex-Dişlinar             Medenî Keleşoglu, Amed, 1965

17                    02’ê Gulana 1985            Dihê-Akdîzgîn              Bedrettin Timurtaş, Dihê, 1961

18                    02’ê Gulana 1985            Dihê-Akdizgin              Abdullah Elçîçek,  Dihê

19                    05’ê Gulana 1985            Şirvan-Karaca              Îsmaîl Bozkuş, Agirî, 1956

20                    05’ê Gualan 1985            Şirvan-Karaca              M. Sait Y,ldirim, Midyad, 1961

21                    11’ê Gulana 1985           Dihê -Damlabaşi           Hasan Cabadak, Mêrdîn, 1955

22                    11’ê Gulana 1985           Dihê-Damlabaşi          Alî Kaya, Midyad, 1962

23                    11’ê Gulana 1985           Dihê -Damlabaşi           Alî Sevîlgen, Dihê

24                    11’ê Gulana 1985           Dihê -Damlabaşi          Nurettin Oruç, Cizîr, 1960

25                    21’ê Hezîrana 1985          Şirvan-Yagcilar            Haydar Dundar

26                    29’ê Hezîrana 1985         Dihê-Findik                  Hanım Yaverkaya, Curnê Reş, 1959

27                    29’ê Hezîrana 1985        Dihê-Findik               Fadil Tunç, Dihê, 1955

28                    29’ê Hezîrana   1985       Dihê-Findik                 Hasan..... Dihê

29                    06’ê Tîrmeha 1985         Dihê-Akmeşe               Kazim Surgeç, Dêrsîm, 1965

30                    06’ê Tîrmeha 1985         Dihê-Akmeşe               Bedri Ozer, Dihê, 1965

31                    22’ê Tîrmeha 1985         Dihê-Kuyucak              Emin Sarik, Qubîn, 1960

32                    22’ê Tîrmeha 1985        Dihê-Kuyucak              Çiçek Selcan, Dêrsim, 1959

33                    22’ê Tîrmeha 1985         Dihê-Kuyucak              Cemal Tunç, Berwari, 1965

34                    25’ê Tîrmeha 1985         Şirnex-Dereler             Nuri Aslan, Mêrdîn, 1964

35                    11’ê Îlona 1985             Şirnex –Kana Komirê    Muslim Çetin, Dîlok 1964

36                    13’ê Îlona 1985             Şirnex -Dereler             Yusuf......

37                    22’ê Îlona 1985             Şirnx -Yogurtçular       Fazli Yildirim, Dîlok, 1959

38                    2’ê Îlona 1985                Şirnex-Yogurtçular       Rahime Kahraman Dêrsim, 1960

39                    17’ê Kanûna 1985         Şirnex -Gormeç Osman Şanli, Mêrdîn, 1953

40                    04’ê Çileyê 1986             Şinrex -Dereler             Hasan Çelik, Şirnex, 1965

41                    04’ê Çile 1986                 Şirnex -Dereler            Oktay Aydin

42                    16’ê Sibata 1986             Dihê -Çirpili                Ali Aksu, Dihê, 1950

43                    03’ê Adara 1986             Hawêl-Obali              Ahmet Ergîn, Qubîn, 1960

44                    03’ê Adara 1986           Hawêl -Obali              Nacî Goktepe, Amed, 1958

45                    03’ê Adara 1986            Hawêl-Obali             nasname nehat tespîtkirin

46                    07’ê Adara 1986            Şirnex -Dereler          Omer Babat, Colemêrg, 1958

47                    28’ê Adara 1986             Şirnex -Seslîce            Mahsun Korkmaz,  Hezo, 1959

48                    16’ê Nîsana 1986            Şirnex -Seslîce              Kalender İlhan, Şirnex, 1967

49                    22’ê Gulana 1986            Dihê-Tunekpinar          Abdulkadir Hançer, Riha, 1957

50                    22’ê Gulana 1986           Dihê -Tunekpinar          Abdullah Acar, Şirnex, 1959

51                    22’ê Gulana 1986          DihêTünekpınar          Ekrem Guven, Amed, 1966

52                    26’ê Tebaxa 1986            Şirnex-Seslice              Cemil Barkin, Şirnex, 1972

53                    22’ê Adara 1987           Şirnex -Balveren           Yusuf Bayram, Şirnex, 1950

54                    29’ê Adara 1987           Şinex -Balveren           Gurgun Savaş, Şirnex, 1959

55                    07’ê Tîrmeha 1987        Dihê-Kasimi                 Ekber Bidav, Pertek, 1960

56                    10’ê Tîrmeha 1987       Dihê -Dagyeli               Mehmet Oktay, Dihê, 1954

57                    24’ê Tîrmeha 1987       Dihê -Bozatli                 Mazun Acar, Midyad, 1948

58                    24’ê Tîrmeha 1987       Dihê -Bozatli                 Ramazan Erbek, Dihê, 1968

59                    13’ê Îlona 1987            Şirnex-Turkmen           Nasname nayê zanîn

60                    25’ê Cotmeha 1987         Şirnex -Balveren         Nasnameya nayê zanîn

61                    31’ê Kanûna 1987           Şinex -Kayaboyun        Mehmet Kizil, Şirnex, 1972

62                    31’ê Kanûna 1987            Şirnex -Kayaboyun       Nasname nayê zanîn

63                    31’ê Kanûna 1987             Şirnex-Kayaboyun        Nasname nayê zanîn

64                    08’ê Sibata 1987          Hezo -Kolludere         Hamit Dagtekin, Qubîn, 1962

65                    08’ê Sibata 1987           Hezo -Kolludere         Fevzi Selki,  Farqîn, 1963

66                    08’ê Sibata 1987         Hezo -Kolludere         Eyuphan Yuce, Farqîn

67                    08’ê Sibata 1987           Hezo -Kolludere        bi nasnav Murat ji Dêrsîmê

68                    08’ê Sibata 1987            Hezo -Kolludere         bi nasnav Reşit ji Sûriyê

69                    10’ê Cotmeha 1987        Şirnex Çobandere        Abdurrahman Motor, Hezex, 1955

70                    11-12’ê Tîrmehê             Hezo -Kolludere          Ahmet Gornu (Rizgar)

71                    11-12’ê Tîrmeha 1988    Hezo-Kolludere         Kasim Kocamak (Ugur)

72                    11-12’ê Tîrmeha 1988   Hezo-Kolludere         Metin Ergîn (Hamit)

73                    11-12’ê Tîrmeha 1988    Hezo-Kolludere         Alî Tan

74                    11-12’ê Tîrmeha 1988   Hezo-Kolludere         Mehmet Samih Eren

75                    11-12’ê Tîrmeha 1988   Hezo-Kolludere         Cemal Tepe (Hakki)

76                    11-12’ê Tîrmeha 1988   Hezo-Kolludere         İbrahim Turak

77                    11-12’ê Tîrmeha 1988   Hezo-Kolludere         Mehmet Melki

78                    20.11.1988                  Dihê-Peyamli              Edîp Goker

79                    24.11.1988                  Şinex-Kizilsu....         Nasname ne diyare

80                    05.12.1988                  Şirnex-Alkemer           Murat Kapaligoz

81                    05.12.1988                  Şirnex-Alkemer           Veysî Guzel

82                    20.2.1989                    Dihê-Salkimbagları      Nasname nayê zanîn

DIVÊ BIXIN BIN PARASTINÊ

Em di pêvajoya çareseriyê de ne lê em ji bo ku aştiyeke mayîn de pêk bê, di wê baweriyê de ne ku rastî derketin holê.  Mafê ti kesî tine ku bêje; wa em li lihev tên, çi pêwîste em evqas êşan ji nû ve vekin. Divê yên ev komkujî kirine hesab bidin.

Divê Newala Qesaban bi sedan kes lê hatine çalkirin, bên parastin.