Li Stockholmê pêşangeha Wegner a 'Şahidê Qirkirina Ermenî ya 1915'an
Wêneyên Armîn T. Wegner ê di Yekemîn Şerê Cîhanê de li nava artêşa Elman personelê tenduristiyê bû û bi makîneya xwe wêneyên qirkirina li hemberî Ermeniyan kişand, li Swêdê tên nîşandan.
MÛRAT KÛSEYRÎ
STOCKHOLM / ANF
şemî, 5 rezberê 2015, 08:48
Wêneyên Armîn T. Wegner ê di Yekemîn Şerê Cîhanê de li nava artêşa Elman personelê tenduristiyê bû û bi makîneya xwe wêneyên qirkirina li hemberî Ermeniyan kişand, li Muzeya Artêşê ya Swêdê tên nîşandan.
Pêşangeha ji 30 wêneyên Wegner, tevî wêneyên qirkirina Ermeniyan, wê wêneyên di dem û piştî tehcîrê de jî tên nîşandan.
Pêşangeha bi serenavê "Armîn T. Wegner-Şahidê Qirkirina Ermeniyan a 1915'an, di çarçoveya çalakiyên salvegera 100. a Qirkirina Ermeniyan tê lidarxistin. Bi wesîleya pêşangehê çapa Swêdî ya pirtûka Wegner a bi serevanê "Sirgûnkirina Gelê Ermenî ber bi Çolê ve" hat weşandin.
Tercûmanê pirtûkê Lêkolîner û Dîroknasê Ermenî Vahang Avedîan di axaftina xwe ya li pêşangehê de anî ziman ku wêne û nivîsên Wegner ji bo dîroknasên qirkirinê lêkolîn dikin, çavkaniyeke girîng e. Avedîan ragihand ku Wegner yek ji kêm mirovan e ku qirkirin bi belgeyan nîşan daye.
Avedîan ragihand ku Wegner ji ber wêneyên qirkirinê kişandiye û bi Ermeniyên şahidê qirkirinê re hevpeyvîn kiriye, rastî nerazîbûna hikûmetên Osmanî û Elman hatiye û di sala 1918'an de hatiye girtin û radestî Elmanyayê hatiye kirin.
Avedîan diyar kir ku Wegner her tim li dijî komkujî û zextan derketiye, di 11'ê Nîsana 1933'an de ji Hîtler re nameyeke vekirî nivîsandiye û jê xwestiye, ku dest ji polîtîka dijminatiya li Yahûdiyan berde.
Avedîan da zanîn ku ji ber li dijî qirkirina Yahûdiyan derketiye Wegner li girtîgehê hatiye ragirtin, pirtûkên wî hatine şewitandin û piştî ji girtîgehê derket li Îtalyayê bicih bûye, careke din venegeriya ye Elmanyayê û heta dawiya emrê xwe bi vegotina qirkirinan re, xizmeteke mezin ji mirovahiyê re kiriye.
Pêşangeha di 26'ê Tebaxê de hat vekirin wê heta 22'ê Mijdarê vekirî be.