Parlamentoya Ewropayê, bo pêkanîna 5’emîn konferansa Dêrsîmê 35-38’an diyar kir ku dê di 7’ê hezîranê de pêk bîni. Konferansa ku dê bi ser navê ‘Dêrsîm: Ji 1935-38’ heta roja me- rola hiqûqa navneteweyî û komara Tirkiyeyê’ bê lidarxitin. Dîroknas, siyasetmedar, hiqûqnas, rojnameger, nivîskar, parlamnenterê endamên Meclîsa Tirkiyeyê û PE’yê û mexdur, şahidên demê dê tevli konferansê bibin. Konferans sibê dest pê dike.

Komîsyona amadekar a Konferansa Dêrîmê 35-38 daxuyanî dan û diyar kirin ku komara Tirkiyeyê di navbera salên 1935-38’an de li hemberî Dêrsîmê bi ‘qanûnên Tuncelî’, ‘Tedîp’, ‘ Tenkîl’, ‘Tehcîr’ polîtîka meşandine û encamên vê gelek giran bû.

Di daxuyaniyê de wiha hat got: “Di navbera 1937-39’an de li Dêrsîmê polîtîkayê qirkirinê bi sîstematîk hatin meşandin. 13 hezar û 806 kesî jiyana xwe ji dest da. 12 hezar kesî koçî bajarên rojava yên Trkiyyeê kirin. Li gorî daneyên ne fermî nêzî 70-90 hezar kes mirine. Bi dehhezaran hatine sirgunkirin. Dîsa bi hezaran zarokên Dêsrîmê hatin destserkirin û kirin xizmetkarên serbazan. Her wiha Seyîd Riza û kurekî wî jî di nav de 7 kes hatin darvekirin. 74 sal şûnde serokwezîrê tirkiyeyê Recep Tayîp Erdogan got ku tiştê li wir hatine jiyîn komkujiye û lêborîn xwestibû.”

Koma Çepgir û Koma Keskan a Parlementoya Ewropayê dê malovaniya konferansê bike. Tevî komeleyên Ermenî, Suryanî û Cihûyan; Komeleya Dêrsimê ya li dijî Jenosîtê, Civata ji Nû ve Avakirina Dêrsimê û Federasyona Elewiyên Demokratîk piştgirî didin konferasnê.,

Bernameya konferasnê ya ji aliyê komîteya amadekar ve hat aşkerekirin wiha ye:

09.30-10.30 – vekirin:

Axaftvanên vekirinê: Parlementerê PE’yê yê ji Partiya Keskan José Bové; Parlementera PE’yê ya Koma Konfederal a Yekitiya Çepgir û Kesên Bakûr a Ewropayê Jurgen Klute, Serokê Înîsiyatîfa Qirkirina li Dijî Dêrsimê Ayfer Ber.

10.30-11.30 – Rûniştina yekem: "1935-38 Komkujiya Dêrsimê: Nêzîkatî û Perspektîfa Dîrokî

Moderator: Parlementerê Keskên PE’yê François Alfonsi

-Di navbera nijadperestî û dîrokê de Dêrsim: lêkolîner-nivîskar Munzur Çem; doçent, rojnamevan Berat Özipek

-Dêrsim, Dewleta Tirk û welatên biyanî: Profesor Martin van Brunessen

-Dêrsim û Qizilbaş:Serokê Federasyona Elewiyan Ali Köylüce

11.30-13.00 –Rûniştina Duwemîn: Diyarkirina Berpirsyartiyên Hiqûqî û Rêya Dvê were Şopandin

-Peymana Mafê Mrovan a Navneteweyî: Parêzer û pisporê hiqûqê Prof. Roland Mönch

-Dêrsim û Edaleta Navneteweyî: Alîkarê Federasyona Mafê Mirovan a Navneteweyî Yusufr Alataş; parêzer Edip Yüksel; ji parêzêner Doza Komkujiya Dêrsimê Prof. Barry Fisher

15.00-16.30 – Runiştina Sêyemîn: Perspektîfên Siyasî yên Aşkerekirina Rastiyê û Lihevhatinê.

Moderator: Hevseroka Komîsyona Parlementoya Tevlîhev a YE-Tirkiyeyê Helene Flautre

Axaftvan: Serokê Komîsyona Daxwaznameyan û Parlementerê AKP’ê Mehmet Daniş; parlementerê CHP’ê Şafak Pavey; Alîkarê Serokê HAS partiyê Mehmet Bekaroðlu; Hevseroka BDP’ê Gultan Kişanak

16.30-18.00 – Rûniştina çaremîn:Li Tirkiyeyê Piranîtî, Mafê Kêmaran (hindikahî) û Cûdakarî: Pirsgirêka Kurdan û Elewiyan.

Moderator:Hunermend Ferhat Tunç

Axaftvan: Nivîskar û akademîsyen Nuray Mert; (Tirkiey û Kurd) Parlementera BDP Sebahat Tuncel; (Tirkiye û Elewî) , ji Rojnameya Yenî Şafakê Hilal Kaplan, Parlementerê Berê yê AKP’ê Dengir Mir Mehmet Firat

18.00-18.30 – Encam:

-Rojnamevan Erdal Er, Parlementer Jürgen Klüte, François Alfonsi veya Jose Bove.

Di dawiya konferansê de dê encamnameya konferansê bi raya giştî re bê parvekirin.