Li ser xaka pîroz a Şengalê ku bi salan rastî êrîş û zehmetiyên mezin hatiye, vegerandina jiyanê ya li Geliyê Kersê û destpêkirina çandiniya tûtinê bûyereke demsalî ya girîng e; ew nîşaneya destpêkirina qonaxeke nû ya aboriya serbixwe û xweragiriyê ye ku civaka êzidî bi riya wê li ser piyan dimîne.

Gava mirov li van zeviyên şîn ên li Geliyê Kersê, Berdehalê Kolika yan jî Milkê Feqîra dinêre, mirov bi zelalî dibîne ku çawa xak, av û ked li hev dicivin da ku torekî aborî ya ku bi çavkaniyên xwezayî yên herêmê ve girêdayî ye, ava bikin.

Aboriya serbixwe di rastiya xwe de şiyana civakê ye ku bi çavkaniyên xwe, bi ked û xebata xwe ya rojane, pêdiviyên xwe yên bingehîn dabîn bike.

Di nava civaka êzidî de, ev çand bi salan bi riya çandiniya tûtinê hatiye parastin, tûtin li Şengalê berhemek e ku tê firotin û wekî zêrê kesk ê çiya tê dîtin ku di demên tengasiyê de bûye stûna jiyanê.

Piştî sê salên hişkesaliyê yên dijwar, vebûna kaniyan û vejîna Geliyê Kersê, gavek mezin e ji bo serbixwebûna aborî û gava ku gel careke din dest bi xebatê dike, ew di rastiyê de hemû girêdanên xwe yên bi derve re kêm dike û dikeve ser rêya afirandina nirxên navxweyî.

Ev şêwazê hilberînê, ku ji tovê di erdê de heya bazara Başûrê Iraqê dewam dike, tevahiya zincîra nirxê di destê civakê bixwe de dihêle û têkiliya kûr a êzidiyan bi xakê re, ji têgihiştineke kûr a ekolojîk tê.

Ew dizanin ku çawa bi ava kaniyan, bi kedekî bêwestan û bi zanîna bav û kalan, tûtineke bi qalîte çêbikin ku li bazarên Iraqê xwedî navûdeng e û ev navûdeng, hêzeke bazirganî ye ku civakê li ser pêyan digire.

Dema ku civak tûtina xwe difiroşe û bi dahata wê hewcedariyên xwe pêk tîne, ew neçar namîne ku li ber deriyên alîkariyê bimîne yan jî çarenûsa xwe bi bazarên gerdûnî yên bênirx ve girê bide.

Aboriya serbixwe li vê derê, dibe mertalek li hemberî qeyranên aborî û polîtîk û azadiyê tîne; çimkî civaka ku dikare bi ked û hilberîna xwe debara xwe bike, xwediyê biryara xwe ye. 

Pêvajoya çandiniyê, ji şitilandinê heya hişkkirin û pakkirinê, dibe qadeke civakî ya ku tê de hevgirtin û hevkariyê derdikeve pêş.

Li zeviyan, kal û pîrên ku bi temenê xwe yê mezin li gel ciwanan dixebitin, nîşaneya parastina vê mîrasê ne û ev karê zeviyê, veguhastina zanînê ye; zanîna çawa mirov bi xwezayê re di ahengê de bijî û çawa xakeke hişk veguhere çavkaniyek jiyanê.

Gava ciwan dibînin ku bi keda destê xwe, ew dikarin debara malbata xwe bikin û li ser xaka xwe ya pîroz bijîn, ew naxwazin koçber bibin. Ev, şêwazê sereke yê parastina hebûnê ye. Koçberî, her tim derbeyek li aboriya serbixwe û çanda civakê bûye, lê niha, bi vegerandina jiyanê ya li Geliyê Kersê, ev herikîn berevajî dibe û bingeha man û mayîndebûnê li ser çiyayê Şengalê xurtir dibe.

Çandiniya tûtinê li Şengalê çalakiyeke çandinî ye, ew nexşerêya aboriya serbixwe ya civakekê ye ku dixwaze bi serbilindî li ser xaka xwe bimîne. Ev aborî, ya ku li ser bingeha ked, xweza û baweriyê hatiye avakirin, bersiva xurt e li hemberî hewldanên valakirin û lawazkirina civaka êzidî. Her pîvanek tûtinê ya ku li Geliyê Kersê tê çandin, di heman demê de çikandina koka civakê ya li ser vê xakê ye.

Civaka êzidî, bi vê tekoşîna aborî, îspat dike ku ew dikarin ji nav zehmetiyên mezin, jiyaneke nû û serbixwe biafirînin. Ev aboriya serbixwe, çiraya jiyana wan e li ser çiyayê Şengalê, ku ronahiya xwe ji keda rojane ya gel û kûrahiya dîroka wan digire û bi vî awayî pêşerojeke azad û xweser ji bo nifşên nû ava dike.