Piştî hilweşandina rejîma Baasê di sala 2003’yan de, Şengal ji hêla îdarî û leşkerî ve ket bin kontrola hevbeş a hêzên Iraqê û PDK’ê. Ev serdem bi navê "serdema azadiyê" dihat reklam kirin, lê di rastiyê de ew "zemîna bêparastinê" ya ku me di beşên berê de behs kir, di vê serdemê de bi awayekî fermî hat çespandin. Di nava vê rewşê de, Rêber Apo bi awayekî sîstematîk hişyarî didan û bang li Êzidiyan dikir ku "divê hûn xwe bi xwe biparêzin." Ev bangên wî, ne tenê şîret bûn; ew stratejiyeke "xweser-parastinê"bûn ku armanca wê pêşîlêgirtina fermaneke nû bû.

Di arşîvên axaftinên Rêber Apo yên salên 2005-2010’an de bi eşkereyî dibêje: "Êzidî civakeke ku her dem rastî fermanan hatiye. Ew nikarin xwe bispêrin tu hêzeke ku ne ya wan e. Divê Êzidî bi pergaleke parastina xwe ya rewa, bi hêza xwe ya civakî xwe birêxistin bikin. Çiya stargeha wan e, divê li çiyê xwe birêxistin bikin." Ev hişyarî, rastiya wê demê ye ku Şengal di bin kontrola PDK û artêşa Iraqê de bû, lê di heman demê de bê parastin bû radixe ber çavan. Di belgeyên wê demê de tê dîtin ku PDK û hêzên Iraqê, her hewldanek ji bo avakirina "parastina xweser" a Êzidiyan wekî "gefek li ser serweriya dewletê" didîtin û asteng dikirin.

PDK’ê di wê serdemê de li Şengalê xwedî hêzeke leşkerî ya mezin bû. Lê belê, di nava salên 2003-2013’yan de, ev hêz ne wekî hêza parastina gel, lê wekî hêza "kontrolkirina siyasî" kar dikir. Êzidiyên ku xwestin xwe birêxistin bikin, bi astengiyên PDK’ê re rû bi rû man. Di raporên wê demê yên sazîyên civaka sivîl ên Êzidî de tê gotin: "Hêzên ku li Şengalê ne, tenê ji bo siyaseta partiyê dixebitin. Dema dor tê ser ewlehiya gel, ew hestiyarî nîşan nadin." Ev rewş, zemîna ku Rêber Apo ji bo "parastina xweser" bal dikişand ser, bi awayekî tund ji aliyê PDK û Iraqê ve dihat tepisandin.

Wekî din, di belgeyên dîrokî yên salên 2007-2009’an de tê dîtin ku Rêber Apo bi rêya peyamên xwe, bang li hemû pêkhateyên Kurd dikir ku Şengalê wekî "navendeke stratejîk a parastina kurdayetiyê" bibînin û xwedî lê derkevin. Lê belê, PDK û hêzên Iraqê, bi siyaseteke kêmtirîn parastinê, Êzidî di nava çarçoveyeke ku nikarin xwe biparêzin de hiştin. Ew siyaset, li ser wê baweriyê bû ku: "Heta ku Êzidî girêdayî me bin, ew bi ewle ne." Lê dema ku metirsî hat, ev "ewlehî" di çirkeyekê de hat hilweşandin. Ev, xeletiya herî mezin a wê demê bû ku Rêber Apo timî hişyarî dida li ser: "Bawerîbûna bi hêzeke ku ne ya te ye, fermanê anîne."

Di sala 2011’an de, Rêber Apo di analîzên xwe yên derbarê "Rewşa Bakur û Başûrê Kurdistanê" de, bi taybetî li ser Şengalê disekine û dibêje: "Şengal qada herî nazik e. Eger em li wir xwedî sîstemeke parastinê ya gel nebin, em ê rojekê bibînin ku wê derê dibe goristan." Ev peyam, ne tenê ji bo Êzidiyan, ji bo hemû hêzên siyasî yên wê demê (PDK, YNK û hwd.) hişyariyeke dîrokî bû. Lê belê, PDK’ê di wê demê de bêtir bi "qezencên aborî û siyasî" yên li ser Şengalê re mijûl bû, ne bi "parastina hebûna civaka Êzidî". Di belgeyên wan de tê dîtin ku wan Şengal wekî "bazara dengên hilbijartinê" didît, ne wekî "warê jenosîdê".

Hevkariya PDK’ê û hêzên Iraqê ya di wê demê de, civaka Êzidî di nava "hevdû-dijberiyekê" de hişt. Ji aliyekî ve artêşa Iraqê hebû ku Êzidî wekî "erebên resen" didît (bi zextên nasnameyê), ji aliyê din ve PDK’ê hebû ku Êzidî wekî "parçeyek ji siyaseta xwe ya herêmî" didît. Di nava vê "hevkariya qels" de, Rêber Apo hewl da ku "vîna xweser" ya Êzidiyan bi pêş bixe. Rêber Apo digot: "Êzidî divê bibin xwedî vîneke wisa ku ne girêdayî Iraqê be û ne jî girêdayî partiyên herêmî be. Ew vîna wan a dîrokî ya çiyê ye ku divê cardin bê vejandin."

Di arşîvên medyaya wê demê de, tê dîtin ku her gava ku ev hişyariyên Rêber Apo dihatin bilêvkirin, PDK’ê bi rêya medyaya xwe ya fermî ev wekî "destwerdana li ser karûbarên Şengalê" didît û hedef digirt. Wan nedihişt ku Êzidî bifikirin, xwe rêxistin bikin an jî li ser "parastina xweser" nîqaş bikin. Ev astengî, zemîna fermanê ya dawî bû. Gava ku siyasetmedarên Kurd (PDK) û dewleta Iraqê, li hemberî hişyariyên Rêber Apo derketin û nehiştin ku Êzidî xwe rêxistin bikin, wan di rastiyê de rê ji bo hatina êrîşkarên radîkal vekir.

Di dawiyê de, em dikarin bibêjin ku Rêber Apo di wê demê de yekane kes bû ku "fînala vê çîrokê" dîtibû. Hişyariyên wî yên li ser "xweser-parastinê", di rastiyê de parastina rûmeta civaka Êzidî bû. Lê belê PDK û hêzên Iraqê yên ku di wê demê de serwer bûn, bi siyaseta xwe ya "xweser-ne-birêxistinkirinê", civaka Êzidî xistin nava xefikeke ku ji wan re nehişt ku xwe biparêzin. Ew serdema 2003-2013’yan, serdema "fêlbaziya siyasî" bû; serdema ku di bin navê "ewlehiyê" de, Êzidî bi destê PDK û Iraqê hatin bêparastin kirin.

Belgeyên dîrokî îro nîşan didin ku her gotina Rêber Apo ya wê demê, îro wekî "rastiyeke ku dihat zanîn lê dihat veşartin" derdikeve holê. Ew hişyariyên wî, zemîna "hişyariya civakî" bûn; lê hêzên ku li herêmê serwer bûn (PDK û Iraq), bi armanca "kontrolê", ew zemîn bi temamî hilweşandin. Ev çîroka wê demê ye; çîroka hişyariyên ku hatin guhdarkirin, lê ji bo berjewendiyên teng ên partiyane hatin piştguhkirin. Û civaka êzidî, di nava van hemû lîstikan de, bû qurbana wê "bêparastina" ku bi destê PDK û Iraqê hatiye çespandin.