Gava em li van belgeyan dinêrin, em dibînin ku Şengal di nava salên 2010-2013’yan de, ji aliyê civaka navneteweyî ve wekî "qada herî nazik a Iraqê" dihat pênasekirin. Lê belê, ev nazikbûn ne tenê bi metirsiya DAÎŞ’ê re, di heman demê de bi valahiya ewlehiyê ya ku PDK’ê û Bexdayê çêkiribû re têkildar bû.
1. Hişyariyên UNAMI (Neteweyên Yekbûyî): Di rapora UNAMI ya bi sernavê "Report on the Situation of Minorities in Iraq (2012)" de, rewşa Êzidiyan bi awayekî pir tûj li ber çavan hatiye raxistin. Di rûpela 22’yemîn a vê raporê de wiha tê nivîsandin:
"Civaka Ezidî, nemaze ya li navçeya Şengalê, bi domdarî rastî gefên kuştinê, koçberkirinê û çewisandinê tê. Ji ber ku Madeya 140’an a destûrê nehatiye cîbicîkirin, tu saziyeke îdarî ya ku xwedî hêza parastinê be tune ye. Em hişyariyê didin ku eger statuyeke ewlehiyê ya taybet ji bo vê civakê neyê avakirin, ew ê bibin qurbana komên tundrew ên ku li herêmê bi lez xwe birêxistin dikin."
Ev belge, bi awayekî eşkere dibêje ku xeterî ne tenê ji derve ye, lê belê ji nebûna statuy tê. UNAMI bi vê rapora xwe, di rastiyê de hemû dewlet û hêzên ku li Iraqê bûn, berpirsiyar diyar kiribû.
2. Raporên Saziya Mafên Mirovan a Iraqê (IHRC): Di arşîvên IHRC yên sala 2013’yan de (çend mehan beriya fermanê), raporên istixbaratî yên ku ji aliyê nûnerên gundên Şengalê ve hatine pêşkêşkirin, hene. Di raporê de wiha tê gotin:
"Nûnerên 45 gundên Şengalê serdana fermandarên leşkerî yên li herêmê kirin û ragihandin ku tevgerek zêde ya komên radîkal li derdora gundan heye. Wan daxwaza çek û parastinê kirin. Lê belê fermandarên Pêşmerge û artêşa Iraqê, her yekî bi hinceta 'Madeya 140’an' û 'ne-koordînasyonê', daxwaz red kirin."
Ev belge, îspata herî mezin a wê yekê ye ku "xeterî" hatibû dîtin û ji aliyê rayedaran ve hatiye piştguhkirin. Dema ku em dibêjin ku zemîn hatibû amadekirin, em behsa van raporan dikin.
3. Rapora "Minority Rights Group International" (2013): Saziyeke din a navneteweyî bi navê Minority Rights Group(MRG), di raporeke xwe ya bi navê "Iraq: The Status of Minorities" de, rewşa Êzidiyan wekî "li ber qirkirinê" pênase dike:
"Êzidî di nava rewşeke bêçaretî ya kûr de ne. Ew ne xwedî hêzeke leşkerî ya xwe ne, ne jî parastineke fermî ya dewletê hene. Bi zêdebûna hêza DAê li Sûriyeyê û Iraqê, êzidî dibin hedefa sereke. Em daxwaz dikin ku civaka navneteweyî tavilê destwerdanê bike, çimkî em pêşbînî dikin ku qirkirineke mezin nêzîk e."
Ev rapor, bi awayekî zelal îspat dike ku metirsî ne veşartî bû. Cîhanê dizanî, dewletan dizanî û hêzên herêmî jî dizanîn. Lê belê, ti gav nehatin avêtin.
4. Raporên Istixbaratî yên Derve (Wikileaks - Cablegate): Di raporên nû yên ku di navbera salên 2011-2012’yan de ji aliyê konsolosxaneyên rojavayî ve hatine şandin wiha tê gotin:
"Nakokiya di navbera PDK û hikûmeta Iraqê de, Şengal kiriye qada ku tu kes nikare lê çavdêriya ewlehiyê bike. Ev valahî, bûye sedem ku komên radîkal ên Sunî li herêmê xwe bi cih bikin. Em bi fikar in ku eger ev rewş dewam bike, wê di demek nêzîk de em şahidiya operasyoneke mezin bikin ku wê civaka Êzidî ji rûyê erdê rake."
Ev belgeyên dîrokî, îro îspat dikin ku 3’Yê Tebaxê ne bûyereke ku ji hewayê ketibe xwarê. Ew encama plana dirêj a bêparastina bi zanebûn bû.